بقعه شیخ زاهد گیلانی در محله صاحب الزمان لاهیجان و در بلوار خلیج فارس،خیابان شیخ زاهد واقع شده است. از لحاظ موقعیت جغرافیایی این مکان در نزدیکی مراکزی مانند شیرینی الف و بیمارستان تخصصی و فوق تخصصی میلاد و امور منبع آب منطقه شرق نزدیک و هتل مجتمع اقامتی البرز و در مسیر رستوران آقای کباب قرار گرفته است.
بقعه شیخانه بر یا شیخ زاهد گیلانی مربوط به اواخر ۹ ه.ق است و در شهرستان لاهیجان، محله ی شیخانه بر واقع شده و این اثر در تاریخ ۵ دی ۱۳۴۷ با شمارهٔ ثبت ۸۲۴ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بقعه شیخ زاهد گیلانی بنایی در محله ی شیخانه بر در ۳ کیلومتری شهر لاهیجان در استان گیلان است، که بنا بر برخی منابع آن را مدفن شیخ تاج الدین ابراهیم ملقب به شیخ زاهد گیلانی از عرفاً و دراویش بزرگ و از استادان شیخ صفی الدین اردبیلی دانسته اند. این بنا دارای یک گنبد هشت ترک فیروزه ای بوده و در میان مزارع برنج و چای و جنگل احاطه شده است و از مقاصد گردشگری استان گیلان است.
مقبره شیخ زاهد گیلانی، نمای شمالی
وفات شیخ زاهد در سال ۷۰۰ هجری قمری بود و او را در حوالی سیاهورود در ناحیه غربی گیلان دفن کردند. بنابر برخی روایات بعدها در سال ۸۹۲ هجری قمری سلطان حیدر صفوی به سبب خوابی که دیده بود، با معماران و نجاران خود که از شهر شیروان با کشتی به گیلان منتقل کرده بود این بنا را ساخت و جسد شیخ را به آن جا منتقل کرد.
بنای بقعه دارای دو اتاق مربع و مستطیل شکل در کنار است. در سمت شمال، ایوان طویلی با هفت فیلپا قرار دارد. در شرق حرم، ایوانی با شش فیلپا و در حاشیه و قسمت جنوبی همین اتاق نیز ایوان دیگری با شش فیلپا دیده می شود.
ازاره دیوارهای ایوان ها تا ارتفاع ۱۱۵سانتی متر با کاشی کاری هفت رنگ عصر قاجار تزیین شده است، و طاقچه هایی با طاق جناقی در قسمت های مختلف ایوان به چشم می خورد. بنا دارای گنبد هرمی و هشت ترک است که شیب تند آن به دلیل عبور سریع آب باران ساخته شده است. سطح حره را با کاشی کاری زرد و آبی، سفید و سیاه، با نقوش سنتی و گل دار پوشانده اند، اطراف گنبد و دیگر نقاط بنا را با سفال پوشش داده اند.
این بنا متعلق به صدهٔ نهم قمری و دارای شماره ثبت ملی ۸۲۴ از سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور است.
شیخ زاهد گیلانی کیست؟
تاج الدین ابراهیم کردی سنجانی خودش را ابراهیم گیلانی می نامید. پدر او، روشن امیر بابل بن شیخ بندار کردی سنجانی بود. این خاندان تا هفت جد شیخ و شیخ زاده بوده اند و جد هفتم ایشان مریدبن الاشیخ نام داشت. روشن امیر، پدر شیخ زاهد، از ده بهرالاله، از روستاهای کوهستانی گیلان، همسری برگزید و تاج الدین ابراهیم در سیاه رود از این مادر به دنیا آمد.
روشن امیر ظاهرا در سیاه رود مسکن داشت و همان جا از دنیا رفت. شیخ زاهد در طفولیت و هنگامی که هنوز به مکتب می رفت، به خدمت سیدجمال الدین رسید و مرید او شد. آغاز زهد وی از همان اوایل کودکی بود. اوقات او به زراعت می گذشت. اقامت او در گیلان بیشتر در سیاه رود بود و گاهی نیز در هلیه کران، از بلوک خانبلی، اقامت می کرد.
بدین صورت از یک طرف به سفیدرود و از طرف دیگر به دریای خزر نزدیک بود. می گویند از اقامتگاه وی تا لب دریا حدود نیم فرسنگ مسافت بود و به همین جهت گاهی لب دریا می نشست.
معماری بقعه شیخ زاهد گیلانی
بقعه هیچگونه کتیبه ای ندارد. مدفن با کاشی سبز رنگی پوشیده شده و در ارتفاع ۱۰ تا ۱۵ سانتی متری از کف است. بقعه، ساختمانى هرمى شکل با پوشش سفالى و گنبد نوک تیز دارد. سقف درونى بقعه، داراى گچبرى است و ازاره هاى آن با کاشى هاى رنگى و گلدار مزین شده اند. همچنین بقعه شیخ زاهد گیلانی دارای دو اتاق مربع و مستطیل شکل در کنار است.
دسترسی به بقعه شیخ زاهد گیلانی
روستای شیخانبر در چهار کیلومتری شرق لاهیجان واقع شده است. برای دسترسی به آن، جاده لنگرود بهسمت لاهیجان را در پیش بگیرید. در ابتدای مسیر میدان شیخ زاهدی قرار دارد. میدان را پشت سر بگذارید. پس از حدود نیمکیلومتر، در سمت راست جاده، خیابان شیخ زاهد را مشاهده خواهید کرد که مسیر ورودی بقعه شیخ زاهد گیلانی است.
برای اینکه به طور کامل با این بقعه زیبا آشنا بشید میتونید از طریق لینک ویدیوی مربوط به اون رو در صفحه آپارات آقای کباب ببینید.
نکات بازدید از بقعه شیخ زاهد گیلانی
- برای اقامت و شب مانی می توانید در خانه های مردم محلی اقامت کنید. مکانی برای اقامت داخل بقعه وجود ندارد.
- بهترین زمان بازدید پیش از غروب خورشید است.
- شاید طی سربالایی انتهایی مسیر برای برخی مشکل باشد.
بعد ازدیدن این مکان زیبا میتوانید برای صرف غذا به رستوران آقای کباب که در جاده لنگرود به لاهیجان قراردارد بازدید کنید و از طعم لذیذ غذاهای محلی گیلانی لذت ببرید. حتی اگر برای زمان صبحانه آنجا رسیدید مشکلی نیست، چون آقای کباب منوی صبحانه جذابی هم دارد.
دیدنی های اطراف بقعه شیخ زاهد گیلانی
روستای شیخانبر:
منطقه شیخانبر از نقاط دیدنی و جاذبه های گردشگری لاهیجان است که بر کمرکش کوه سرسبز امتداد یافته و پوشیده از درخت است. این منطقه در عهد پادشاهان صفویه به بهانه زیارت مرقد جد مادریشان بقعه شیخ زاهد گیلانی بسیار مورد توجه بوده است. آثار و خرابه های بناهای آجری اطراف مقبره شیخ زاهد و چشمه های زلال آب مبین این مسئله است.
همچنین وجود سنگ های بسیار بزرگ در (شاه خانی ور) در منطقه ی (عمر سنگ) بیانگر آن است که این منطقه میدان مشق سپاهیان آن دوران بوده است.
بهترین زمان سفر به شیخانبر:
روستای شیخانبر در تمام طول سال و در همه فصل ها جاذبه های خاص خود را دارد. طبیعت بکر روستا در هر فصل از سال جلوه ویژه ای از خود به نمایش می گذارد. شما با سفر به این خطه شگفت انگیز می توانید از جاذبه های منحصر به فرد طبیعی و تاریخی آن دیدن نمایید.
شما می توانید با مراجعه به پلتفرم های مربوط به خدمات بومگردی، با مشاهده فهرست اقامتگاه های بوم گردی شیخانبر و خانه های بومی و محلی این روستا، محل اقامت خود را به آسانی و با بهترین قیمت رزرو نمایید.
روستای لیالستان:
دهستان لیالستان، یکی از پنج دهستان بخش مرکزی شهرستان لاهیجان در استان گیلان است. ليالستان به معناي سايه سار، روستايي از دهستان های لاهيجان در شرق استان گيلان است، كه به نوعي، مركز بامبوي كشور نام گرفته و كوچه باغ هايش به عطر چاي و نارنج مملو و بلنداي باغ هاي خيزرانش سر به آسمان مي سايند.